Av Tüfeği Temizliği Nasıl Yapılır? Namlu, Şok ve Mekanizma Bakımı

Av tüfeği temizliği, atıştan sonra namluda, şokta ve mekanizmada kalan barut, plastik ve kurşun artığının alınması ve metal yüzeylerin ince bir yağ tabakasıyla korunmasıdır. Temizlik namludan başlar, şok ve mekanizmayla sürer, yağlama ve işlev kontrolüyle biter. Her kullanımdan sonra yapılır.

Bu sayfa sırasıyla temizliğin adımlarını, kullanılan malzemeleri, namlunun harbiyle temizlenmesini, mobil şok ve yuva bakımını, mekanizmanın sisteme göre temizliğini ve temizlik sıklığı ile saklamayı işler. Sık sorulan sorular en sonda toplanır.

Av Tüfeği Temizliği Hangi Adımlarla Yapılır?

Av tüfeği temizliği altı adımda yapılır ve adımların sırası değişmez.

1. Boşaltma. Hazne, şarjör ve fişek yatağı boşaltılır; fişekler temizlik yapılan yerden uzaklaştırılır.
2. Parçalara ayırma. Tüfek, kullanım kılavuzunda gösterilen ölçüde ana parçalarına ayrılır: namlu, ön kundak ve kapak.
3. Namlu temizliği. Namlu içi harbi ile fişek yatağından ağza doğru temizlenir.
4. Şok ve yuva temizliği. Mobil şok sökülür, şok ve yuvanın dişleri temizlenir.
5. Mekanizma temizliği. Kapak, kilit ve gazlı sistemde piston ile gaz silindiri temizlenir.
6. Yağlama ve kontrol. Parçalar ince yağla korunur, tüfek birleştirilir, emniyet ve tetik boş tüfekte denenir.

Sıranın mantığı, en çok artık biriken bölümden en hassas bölüme ilerlemektir. Adımların her biri doğru malzemeyle yapıldığında tüfeğe zarar vermez. Temizlik iyi havalanan bir yerde, fişek ve mühimmattan ayrı bir masada yapılır; çözücü buharı kapalı alanda birikir.

Temizlik İçin Hangi Malzemeler Kullanılır?

Av tüfeği temizliğinde beş malzeme kullanılır:

• Harbi çubuğu: Namlunun içinden geçirilen, ucuna fırça ya da bez tutucu takılan çubuk.
• Fırça: Namlu ve yatak yüzeyindeki sertleşmiş artığı söken uç.
• Bez tutucu ve bez: Çözücüyü sürmek ve artığı namludan çıkarmak için kullanılan uç ve temizlik bezi.
• Silah çözücüsü: Barut, plastik ve kurşun artığını yumuşatan sıvı.
• Silah yağı: Temizlenmiş metal yüzeyde nem ve pasa karşı koruyucu tabaka bırakan yağ.

Harbi uçları kalibreye özgüdür: 12 kalibre fırça 20 kalibre namluya girmez, 20 kalibre fırça ise 12 kalibre namlunun duvarını kavramaz. Uçlar tüfeğin kalibresine göre seçilir. Bu malzemeler bir arada harbi takımları kategorisinde, çözücü ve koruyucu yağlar yağ ve boya kategorisinde listelenir.

Namlu Harbi ile Nasıl Temizlenir?

Namlu, harbi fişek yatağı tarafından sokularak ağza doğru temizlenir. Bu yön, artığı namlu ağzından dışarı iter ve harbinin namlu ağzına sürtünmesini önler. Kırma tüfekte namlu kırıldığında, yarı otomatik ve pompalı tüfekte namlu gövdeden ayrıldığında yatak tarafına ulaşılır. Süperpoze ve çiftede iki namlu ayrı ayrı temizlenir ve her namlunun şoku ayrı sökülür.

Namlu temizliği dört geçişten oluşur:

1. Çözücü geçişi. Çözücü emdirilmiş bez namludan geçirilir ve artığın yumuşaması için kısa bir süre beklenir.
2. Fırça geçişi. Fırça namlu boyunca birkaç kez geçirilir, sertleşmiş artık yüzeyden sökülür.
3. Kuru bez geçişi. Kuru bez, namludan temiz çıkana kadar tekrar tekrar geçirilir.
4. Yağ geçişi. Hafifçe yağlanmış bez son kez geçirilir ve namlu içinde ince bir koruyucu tabaka bırakılır.

Tek kurşun atışından sonra namlu duvarında kurşun sıvaması kalır; bu artık saçmalı atışa göre daha sık fırça geçişi ister. Temizlik bittiğinde namlu ışığa tutulur, iç yüzeyde çizgi hâlinde kalan artık varsa fırça geçişi tekrarlanır.

Mobil Şok ve Şok Yuvası Nasıl Temizlenir?

Mobil şok ve şok yuvası, şok anahtarıyla şok sökülerek temizlenir. Şokun dış dişleri ve iç yüzeyi fırçayla temizlenir, namlu ağzındaki yuvanın dişlerindeki barut artığı ve plastik tapa kalıntısı alınır. Dişlere ince bir yağ tabakası sürülür ve şok elle vidalandıktan sonra anahtarla yerine oturtulur.

Temizlenmeyen yuvada artık dişlerin arasında sertleşir ve şok zamanla sıkışır; sıkışmış şok zorlanmadan bayide sökülür. Şokun dereceleri, çeşitleri ve takılma adımları mobil şok sayfasında ayrıca anlatılır.

Mekanizma Temizliği Sisteme Göre Nasıl Değişir?

Mekanizma temizliği tüfeğin çalışma sistemine göre değişir, çünkü artığın biriktiği yer sistemden sisteme farklıdır.

• Gazlı yarı otomatik: Barut gazı mekanizmaya taşındığı için artık gaz deliğinde, gaz silindirinde ve piston yüzeyinde birikir. Ön kundak sökülür, piston ve silindir çözücüyle temizlenir, gaz deliğinin açıklığı ve piston contası kontrol edilir.
• Kinetik yarı otomatik: Gaz mekanizmaya taşınmaz. Temizlik kapak, kilit yüzeyi ve kapak rayları üzerinde toplanır.
• Pompalı: Kapak ve pompa kolunun kaydığı raylar silinir ve ince yağlanır.
• Süperpoze ve çifte: Kilit yuvası, ejektörler ve namlu ile gövdenin birleştiği yüzeyler temizlenir.

Gazlı ve kinetik sistem arasındaki temizlik farkının sebebi kinetik mi gazlı mı sayfasında mekanizma üzerinden açıklanır. Mekanizma temizliğinden sonra bütün parçalar ince yağ tabakasıyla korunur; yağın fazlası toz ve artık tuttuğu için kuru bezle alınır.

Temizlik Ne Sıklıkla Yapılır, Tüfek Nasıl Saklanır?

Av tüfeği her kullanımdan sonra temizlenir. Temizlik üç durumda ayrıca önem kazanır:

• Islak ve nemli havada kullanım sonrası: Nem metal yüzeyde kısa sürede pas başlatır; tüfek aynı gün kurulanır ve yağlanır.
• Tek kurşun ve ses fişeği atışı sonrası: Kurşun sıvaması ve barut artığı namluda kalır.
• Uzun saklama öncesi: Sezon sonunda tüfek tam temizlikten geçirilir, bütün metal yüzeyler yağlanır.

Tüfek nemli bir kılıfın içinde saklanmaz; kılıf ve çanta, ıslak kullanımdan sonra ayrıca kurutulur. Namlu iç yüzeyinde başlayan pas, ikinci el değerlendirmede tüfeğin en ağır bulgularından biridir; muayenede neye bakıldığı ikinci el av tüfeği alırken nelere dikkat edilmeli sayfasında anlatılır.

Sıkça Sorulanlar

Av tüfeği ne sıklıkla temizlenir? Av tüfeği her kullanımdan sonra temizlenir. Islak havada kullanılan tüfek aynı gün kurulanıp yağlanır, tek kurşun atılan tüfekte namluya daha sık fırça geçişi yapılır. Uzun süre kullanılmayacak tüfek sezon sonunda tam temizlikten geçirilir ve bütün metal yüzeyleri yağlanarak saklanır.

WD-40 ile silah temizlenir mi? WD-40 gibi genel amaçlı su itici spreyler yüzeydeki nemi uzaklaştırmak için kullanılır. Av tüfeği temizliğinde barut, plastik ve kurşun artığını çözmek için silah çözücüsü, temizlenen yüzeyi korumak için silah yağı kullanılır. Namlu ve mekanizma bakımı bu iki ürünle yapılır.

Av tüfeği temizliğinde hangi yağ kullanılır? Av tüfeği temizliğinde silah için üretilmiş koruyucu yağ kullanılır. Yağ, temizlenmiş ve kurutulmuş yüzeye ince bir tabaka hâlinde sürülür; fazlası toz tuttuğu için kuru bezle alınır. Mekanizmada kullanılacak yağın türü tüfeğin kullanım kılavuzunda belirtilir.