Ses Fişeği Nedir? Av Tüfeği Ses Fişeği ve Kurusıkı Farkı

Ses fişeği, saçma ya da tek kurşun taşımayan ve atıldığında yalnızca ses ile namlu alevi üreten av tüfeği fişeğidir. Av tüfeği ses fişeği tüfeğin kalibresine göre üretilir; en yaygın olanı 12 kalibre ses fişeğidir. Kurusıkı tabancanın fişeği de ses üretir, buna karşın farklı bir kalibrede ve farklı bir silah için üretilir.

Bu sayfa sırasıyla ses fişeğinin tanımını, içindeki bileşenleri, hangi tüfekte nasıl kullanıldığını, atışta güvenlik ve temizliği ve ses fişeğinin kurusıkı fişeğinden farkını işler. Sık sorulan sorular en sonda toplanır.

Ses Fişeği Nedir?

Ses fişeği, kovanında barut bulunan ancak namludan hiçbir tane ya da çekirdek göndermeyen av tüfeği fişeğidir. Atış anında barut yanar, kovanın kapalı ağzı açılır ve namlu ağzından ses, alev ve gaz çıkar. Fişek, saçmalı fişekle aynı kovan biçimini taşıdığı için tüfeğe aynı yoldan yüklenir. Ses fişeği, ateşli silahlarda kör fişek adıyla bilinen çekirdeksiz fişeğin av tüfeğindeki karşılığıdır.

Ses fişeği yalnızca ses gereken durumlar için üretilir; av köpeğinin atış sesine alıştırılması ve işaret atışı bu durumların bilinen örnekleridir. Ses fişeğinin nerede ve hangi amaçla kullanılacağı mevzuata tabidir ve bu sayfa kullanım iznini anlatmaz. Fişeğin ses dışında bir şey üretmemesinin sebebi, kovanın içindeki bileşenlerdir.

Ses Fişeğinin İçinde Ne Var?

Ses fişeğinin içinde dört bileşen bulunur:

• Kovan: Fişeğin gövdesidir; plastik ya da karton kovan, alt ucunda metal taban taşır.
• Kapsül: Tabanın ortasındadır ve iğne çarptığında barutu ateşler.
• Barut: Kovanın içindeki yanıcı yüktür; yanarken sesi ve gazı üretir.
• Kapama: Kovanın ağzıdır; kıvrılarak ya da bir kapakla kapatılır ve atış anında açılır.

Saçmalı fişekten farkı, eksik olan bileşendedir: ses fişeğinde saçma ya da tek kurşun bulunmaz. Kovan biçimi aynı kaldığı için ses fişeği de tüfeğin kalibresi ve fişek yatağıyla eşleşir.

12 Kalibre Ses Fişeği Hangi Tüfekte Kullanılır?

12 kalibre ses fişeği, 12 kalibre av tüfeğinde ve kovan boyu tüfeğin fişek yatağını geçmediği sürece kullanılır. Kalibre ile yatak uzunluğunun namlu üzerindeki işaretten nasıl okunduğu fişek yatağı sayfasında anlatılır. Tetik Av’da ses fişeği 12 kalibrede listelenir.

Tüfeğin çalışma sistemi, ses fişeğiyle atışın nasıl sürdüğünü belirler. Kırma sistemli süperpoze ve çiftede fişek namluya elle yerleştirilir; ses fişeği atışı normal atışla aynı sırayla yapılır. Pompalı tüfekte kovanı atan ve yeni fişeği süren atıcının pompa hareketidir; ses fişeği atışı burada da normal atış döngüsüyle aynıdır. Yarı otomatik tüfekte döngüyü atışın enerjisi sürdürür. Saçma taşımayan ses fişeği bu enerjiyi düşük ürettiği için çoğu modelde kovan otomatik atılmaz ve kurma kolu elle çekilir. Enerjinin mekanizmaya nasıl aktarıldığı kinetik ve gazlı sistem sayfasında açıklanır.

Ses fişeğinin tüfekteki davranışı kadar atıcının ve çevrenin güvenliği de fişeğin yapısından çıkar.

Ses Fişeği Atışında Güvenlik ve Temizlik

Ses fişeği saçma taşımaz, buna karşın yakın mesafede yaralanma üretir. Namlu ağzından çıkan sıcak gaz, yanmamış barut tanecikleri ve kapama parçaları kısa bir mesafe boyunca hızla ilerler. Bu yüzden ses fişeği atışında da namlu kişilere ve hayvanlara çevrilmez, atış her zaman güvenli yöne yapılır.

Ses fişeği atışı namluda ve mekanizmada barut artığı bırakır. Atıştan sonra tüfek, saçmalı atıştaki sırayla temizlenir: namlu, şok yuvası ve mekanizma. Adımlar av tüfeği temizliği nasıl yapılır sayfasında sırasıyla anlatılır.

Ses fişeğinin güvenliği, doğru silahta kullanılmasına da bağlıdır. Av tüfeği ses fişeği ile kurusıkı tabanca fişeği bu noktada birbirinden ayrılır.

Ses Fişeği ile Kurusıkı Fişeği Arasındaki Fark Nedir?

Ses fişeği ile kurusıkı fişeği arasındaki fark, üretildikleri silah ve kalibredir. Av tüfeği ses fişeği yivsiz av tüfeğinin kalibresinde (12 kalibre gibi) üretilir. Kurusıkı fişeği ise kurusıkı tabanca için 9 mm P.A.K. ve 8 mm kalibrede üretilir.

İki fişek de çekirdek taşımaz ve ses üretir, buna karşın birbirinin yerine kullanılmaz. Kurusıkı fişeği av tüfeğine, av tüfeği ses fişeği kurusıkı tabancaya uymaz. Kurusıkı fişeğinin kalibreleri, yapısı ve gerçek mermiden nasıl ayrıldığı kurusıkı mermi çeşitleri sayfasında anlatılır.

Av tüfeği için üretilen ses fişekleri av tüfeği ses fişekleri kategorisinde kalibre bilgisiyle listelenir.

Sıkça Sorulanlar

Ses fişeği tüfeğe zarar verir mi? Ses fişeği, tüfeğin kalibresine ve fişek yatağı uzunluğuna uygun seçildiğinde tüfeğe zarar vermez. Atış namluda barut artığı bırakır ve bu artık atış sonrası temizlikle alınır. Kalibresi ya da boyu tüfeğe uymayan fişek hiçbir koşulda kullanılmaz.

Pompalı tüfekte ses fişeği atılır mı? Pompalı tüfekte ses fişeği atılır. Pompalı tüfekte kovanı atan ve yeni fişeği süren atıcının pompa hareketi olduğu için ses fişeği atışı normal atış döngüsüyle aynı sırada yapılır. Fişeğin kalibresi ve boyu tüfeğin fişek yatağıyla eşleşir.

12 numara ses fişeği ne demek? 12 numara ses fişeği, 12 kalibre av tüfeği için üretilen ses fişeğidir. Buradaki 12 sayısı fişeğin kalibresini gösterir ve tüfeğin namlusu üzerinde yazan kalibreyle eşleşir. Fişeğin boyu ayrıca tüfeğin fişek yatağına uyar.