Çift namlulu av tüfeği, tek gövde üzerinde iki namlu taşıyan ve tek doldurmayla iki atış hakkı veren yivsiz av tüfeğidir. Bu tüfekler namluların birbirine göre dizilimine göre iki isim alır: namlular üst üste ise süperpoze, yan yana ise çifte denir. Türkiye’de en çok aranan ve en çok satılan çift namlulu tür süperpozedir. TETİK AV’da bu kategoride Ata Arms SP süperpoze modelleri ve Beretta 486 Parallelo çifte modeli bulunur.
Süperpoze ile çifte arasındaki fark nedir?
İkisi de iki namlulu ve iki atışlıdır; fark namluların yerleşiminden doğar ve bu yerleşim nişan alma biçimini, ağırlık dengesini ve geri tepmenin nasıl hissedildiğini değiştirir.
Süperpoze (üst üste): Namlular dikey dizilidir, atıcı yalnızca üst namlunun sırtını görür. Nişan hattı dar olduğu için hedefe odaklanmak kolaydır, bu yüzden trap ve skeet gibi atış disiplinlerinin standart tüfeğidir. Gövde daha derin olduğundan tüfek biraz daha ağırdır; bu ağırlık geri tepmeyi azaltır.
Çifte (yan yana): Namlular yatay dizilidir, atıcı iki namlunun sırtını birden görür. Gövdesi daha sığ olduğu için tüfek daha hafiftir ve uzun yürüyüşlü avda daha az yorar. Geniş namlu görüntüsü kimi atıcıya hızlı hedef bulmada avantaj sağlar, kimi atıcıyı ise dağıtır.
Karar şuna iner: atış disiplini ve uzun süreli hedef atışı için süperpoze, hafiflik ve klasik av kullanımı için çifte tercih edilir.
Ejektör (enjektör) nedir, ne işe yarar?
Çift namlulu tüfeklerde kovanın gövdeden nasıl çıkacağını iki sistem belirler.
Ekstraktörlü tüfeklerde tüfek kırıldığında kovanlar birkaç milimetre dışarı itilir, atıcı elle çeker. Boş ve dolu fişek ayrımı yapılmaz.
Ejektörlü tüfeklerde — halk arasında “enjektörlü” olarak da yazılır — tüfek kırıldığında yalnızca ateşlenmiş kovan bir yayla dışarı fırlatılır, ateşlenmemiş fişek yerinde kalır. Bu, arka arkaya atışta dolum süresini kısaltır ve atıcının hangi namlunun boş olduğunu düşünmesini gerektirmez.
Ejektör mekanizması gövdeye ek parça ve ek yay ekler; bu yüzden ejektörlü modeller aynı serinin ekstraktörlü modellerinden pahalıdır.
Tek tetik mi çift tetik mi?
Çift tetikli tüfeklerde her namlunun kendi tetiği vardır. Ön tetik bir namluyu, arka tetik diğerini ateşler. Atıcı hangi namluyu ateşleyeceğine anında karar verir — farklı şok takılı iki namlu arasında seçim yapmak isteyen avcı için avantajdır.
Tek tetikli tüfeklerde iki namlu tek tetikle ateşlenir; ilk atıştan sonra mekanizma otomatik olarak diğer namluya geçer. Bu modellerin çoğunda hangi namlunun önce ateşleneceğini belirleyen bir seçici bulunur.
Tek tetik daha hızlı ve daha sezgiseldir, atış disiplinlerinde standart hâline gelmiştir. Çift tetik daha basit ve daha az arıza yapan bir yapıdır.
Şok (choke) sistemi nasıl çalışır?
Şok, namlunun ağız kısmındaki daralmadır ve saçmanın hedefe ulaştığında ne kadar dağılacağını belirler. Daralma arttıkça saçma daha dar bir grup hâlinde gider, mesafe uzar; daralma azaldıkça saçma erken açılır ve kısa mesafede geniş bir alanı tarar.
Çift namlulu tüfeklerin en büyük pratik üstünlüğü buradadır: iki namluya iki farklı şok takılabilir. Alt namluya daha açık, üst namluya daha kapalı bir şok takıldığında, yakın gelen hedef ilk atışla, uzaklaşan hedef ikinci atışla karşılanır. Tek namlulu bir tüfek bu esnekliği veremez.
Şoklar sabit ya da değiştirilebilir olur. Değiştirilebilir şoklu tüfeklerde takım hâlinde birkaç şok verilir ve namlu ağzından vidalanarak takılır. Şok değiştirirken namlu ağzının temiz olması ve şokun sonuna kadar sıkılması gerekir; gevşek şok hem grubu bozar hem namluya zarar verir.
Kalibre seçimi: 12 mi 20 mi?
Çift namlulu av tüfekleri Türkiye’de ağırlıklı olarak 12 ve 20 kalibrede satılır.
12 kalibre en yaygın olanıdır. Fişek çeşidi en fazla bu kalibrede bulunur, her marka ve her gramaj rahatlıkla temin edilir. Saçma yükü yüksektir, dolayısıyla geri tepmesi de fazladır.
20 kalibre daha hafif bir tüfek ve daha az geri tepme demektir. Uzun yürüyüşlü avda ve genç atıcılarda tercih edilir. Fişek çeşidi 12 kalibreye göre sınırlıdır.
Kalibre seçiminde belirleyici olan avın türünden çok atıcının geri tepmeye ne kadar dayandığı ve tüfeği ne kadar süre taşıyacağıdır. Kalibrenize uygun fişek için av fişekleri kategorisine bakabilirsiniz.
Çift namlulu av tüfeği seçerken nelere bakılır?
- Namlu dizilimi — süperpoze mi çifte mi; nişan alışkanlığınıza göre.
- Ejektör — arka arkaya hızlı atış yapacaksanız ejektörlü model.
- Tetik — hız için tek tetik, iki şok arasında seçim için çift tetik.
- Şok takımı — değiştirilebilir şok setinin fiyata dahil olup olmadığı.
- Ağırlık ve denge — tüfeği gövdeden tuttuğunuzda ağırlık merkezinin nerede olduğu; öne yatık tüfekler hedefi daha yumuşak takip eder, arkaya yatık olanlar daha çevik döner.
- Kundak ölçüsü — kundağın uzunluğu ve düşüşü omuz ile göz hattının hizalanmasını belirler; bu ölçü tüfeğin isabetini doğrudan etkiler.
Çift namlulu av tüfeği için ruhsat gerekir mi?
Çift namlulu av tüfekleri yivsiz sınıftadır ve 2521 sayılı Kanun kapsamında, yivsiz tüfek ruhsatnamesiyle bulundurulur. Satın alma işlemi fatura ve seri numarası kaydıyla yapılır; ruhsat başvurusu bu belgelerle yürütülür.
Avlanma sırasında geçerli olan fişek kapasitesi sınırı 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve Merkez Av Komisyonu kararlarıyla belirlenir. Çift namlulu tüfekler yapıları gereği iki fişek aldığı için bu sınırı kendiliğinden sağlar; yarı otomatik ve şarjörlü tüfeklerde ise tapa kullanımı gerekir.
İthal marka seçenekleri için ithal av tüfekleri kategorisine geçebilirsiniz.
