Av Fişeği Gramajı Nedir? Fişekte Gram Ne Anlama Gelir?

Av fişeği gramajı, fişeğin kovanındaki saçma yükünün gram cinsinden ağırlığıdır. Fişekte gram, fişeğin toplam ağırlığını ya da barut miktarını değil, namludan çıkan saçmanın veya tek kurşunun ağırlığını gösterir. Kutu üzerindeki 28 gr, 32 gr ya da 34 gr ibaresi bu yükü bildirir; saçmalı fişeklerde değer genellikle 24 ile 36 gram arasındadır.

Aşağıda önce fişek gramajının tanımı ve kutu üzerindeki okunuşu anlatılır. Ardından av fişeklerinin kaç gram olduğu, gram ile saçma numarası arasındaki fark, fişek gramının nasıl seçildiği ve gramın kalibre, magnum, tek kurşun ve şevrotin fişeklerdeki anlamı sırayla açılır. Son bölüm sıkça sorulanları kapsar.

Fişek Gramajı Nedir?

Fişek gramajı, av fişeğinin kovanındaki saçma yükünün toplam ağırlığıdır ve gram ile ölçülür. Kutu ve kovan üzerinde “32 gr” ya da “32 gram” biçiminde yazan değer yalnızca namludan atılan bu yükü gösterir; fişeğin kovanı, tapası ve barutu bu değerin içinde yer almaz.

Fişek gramajı barut miktarını da göstermez; barut yükü ve fişek doldurma bu yazıda anlatılmaz. Saçmalı fişekte gram, kovandaki bütün saçma tanelerinin toplam ağırlığıdır. Tek kurşun fişekte aynı değer tek parça kurşunun, şevrotinde ise az sayıdaki iri tanenin toplam ağırlığını bildirir.

Kutudaki gram değeri, fişeğin hangi ağırlık sınıfında yer aldığını da gösterir.

Av Fişekleri Kaç Gram Olur?

Av fişekleri, saçmalı fişeklerde genellikle 24 ile 36 gram arasında olur ve bu aralık Tetik Av kataloğunda gram sınıflarına ayrılır. Katalogdaki gram sınıfları ve kategori metinlerinde verilen kullanım bandı şöyledir:

Tablodaki bantlar 12 kalibre saçmalı fişeklere dayanır; 28 gram kategorisinde 16 kalibre fişekler de yer alır. Aynı saçma numarasında gramaj arttıkça fişekteki saçma sayısı ve hedefe ulaşan tane sayısı artar, tüfeğin geri tepmesi de çoğalır.

Gram, fişekteki yükün toplam ağırlığını bildirir; bu yükün kaç taneye bölündüğünü ise saçma numarası belirler.

Fişekte Gram ile Numara Arasındaki Fark Nedir?

Fişekte gram ile numara arasındaki fark, gramın saçma yükünün toplam ağırlığını, numaranın ise tek bir saçma tanesinin iriliğini göstermesidir. Saçma numarası büyüdükçe tane küçülür; 3 numara iri, 10 numara küçük tanelidir.

Kutudaki “32 gr 7 numara” ibaresi, toplam ağırlığı 32 gram olan ve 7 numara tanelerden oluşan saçma yükünü anlatır. Aynı gramdaki fişek küçük numarayla az sayıda iri tane, büyük numarayla çok sayıda küçük tane taşır. Gram, numara ve tane sayısı bu nedenle birlikte okunur.

Avın türüne göre asıl seçilen değer numaradır; gram, o numaradan kaç tane atılacağını belirler. Numaraların hangi avda kullanıldığı av fişeği numaraları yazısında anlatılır. Numara avın türüne göre seçildikten sonra gram; mevsime, mesafeye ve tüfeğe göre belirlenir.

Fişek Gramı Nasıl Seçilir?

Fişek gramı; mevsime, atış mesafesine, geri tepmeye ve tüfeğin çalışma sistemine göre seçilir. Dört ölçü şöyle okunur:

• Mevsim: av başındaki sıcak havalarda hafif gramajlı 28-30 gram, soğuk ve rüzgarlı havalarda ağır gramajlı 32-34 gram fişek tercih edilir. Bıldırcın ve üveyik avında 28 ya da en fazla 30 gram, ördek, tahtalı ve kaz avında 32 ve 34 gram fişek kullanılır.
• Mesafe: yakın mesafede hafif, uzun mesafede ağır gram tercih edilir; ağır yük hedefe daha çok tane ulaştırır.
• Geri tepme: gram arttıkça omuza gelen darbe sertleşir; hafif gram uzun av gününde atıcıyı daha az yorar.
• Tüfek sistemi: yarı otomatik tüfekte modelin çalıştığı gram aralığı kullanım kılavuzunda yazar; aralığın altındaki hafif fişekte tam çevrim üretici güvencesinin dışında kalır ve sahada atılmayan kovan ile tutukluk görülür.

Kinetik ve gazlı sistemin hafif fişekle ilişkisi kinetik mi gazlı mı yazısında anlatılır. Gramın okunuşu kalibreye ve fişek türüne göre de değişir.

Kalibre, Magnum, Tek Kurşun ve Şevrotinde Gram

Kalibre, magnum, tek kurşun ve şevrotin fişeklerde gram yine yükün ağırlığını gösterir; değişen, yükün yapısı ve fişeğin boyudur. Tetik Av kataloğunda gram kategorilerindeki fişeklerin büyük bölümü 12 kalibredir. Katalogdaki 20 kalibre saçmalı fişeklerin ürün adında 25 gram, 16 kalibre saçmalı fişeklerin ürün adında 28 gram yazar; 36 kalibre fişeklerin gramı ürün adında yazmaz ve kutu bilgisinden okunur.

Magnum fişek, 76 mm kovanıyla 70 mm standart fişekten daha fazla saçma taşır ve yalnızca magnum yataklı tüfekte atılır. 36 gram ve üzeri bantta fişek boyu çoğunlukla 70 mm’den 76 mm’ye çıkar. Gram ile yatak iki ayrı ölçüdür: gram yükün ağırlığını, yatak uzunluğu ise fişeğin tüfeğe girip girmediğini belirler; eşleşme kuralı fişek yatağı nedir yazısında anlatılır.

Tek kurşun fişekte gram, tek parça kurşunun ağırlığıdır; katalogda Sterling 12 kalibre 28, 32 ve 34 gram ile Yaf 12 kalibre 32 gram tek kurşun ürünleri bu değeri adında taşır. Şevrotin ise gramla değil tane sayısıyla sınıflanır; ürün adlarında geçen 37 ve 38 gram değerleri, numara ve tane sayısıyla birlikte okunur. Şevrotin numaraları şevrotin nedir yazısında açıklanır.

Gram, kalibre ve boy bilgisiyle listelenen bütün fişekler av fişekleri kategorisindedir. Fişek gramıyla ilgili sık sorulan sorular aşağıda toplanır.

Sıkça Sorulanlar

Tavşan avında kaç gram fişek kullanılır?

Tavşan avında 28, 30 ve 32 gram fişek kullanılır; Tetik Av’daki bu üç gram kategorisi tavşanı küçük ve orta boyutlu av örnekleri arasında sayar. Gramın yanında saçma numarası ayrıca seçilir.

32 gram fişek hangi avda kullanılır?

32 gram fişek, genel av bandında yer alır ve kuş ile tavşan gibi küçük ve orta boyutlu avda kullanılır. 32 gram fişekler saçma numarasıyla birlikte 32 gram av fişekleri kategorisinde listelenir.

28 gram ile 36 gram fişek arasındaki fark nedir?

28 gram ile 36 gram fişek arasındaki fark, saçma yükünün ağırlığı ve kullanım bandıdır: 28 gram yakın mesafe ve talim, 36 gram uzun mesafe ve iri av bandındadır. Aynı numarada 36 gram fişek daha çok tane taşır ve daha sert geri teper. Ağır fişek her zaman daha iyi değildir; gram, mesafeye ve geri tepme dayanımına göre seçilir.

12 kalibre tüfekte 32 gram fişek atılır mı?

12 kalibre tüfekte 32 gram fişek atılır; katalogdaki 32 gram av fişeklerinin tamamı 12 kalibredir. Fişeğin kutudaki boyu tüfeğin yatak uzunluğunu geçmez; yarı otomatik tüfekte modelin kullanım kılavuzundaki gram aralığı esas alınır.