Keklik Avı: Kınalı ve Çil Keklik İçin Tüfek, Fişek ve Şok Seçimi

Keklik avı, kınalı ve çil kekliğin yürüyerek ya da köpekle kaldırılıp uçarken saçmalı fişekle avlandığı kanatlı av türüdür. Keklik avında donanımı küçük ve hızlı hedef belirler: süperpoze ya da yan yana çifte tüfek, küçük taneli saçma taşıyan fişek ve atış mesafesine göre seçilen şok birlikte ele alınır.

Aşağıda önce keklik avının tanımı ile kınalı ve çil keklik farkı verilir. Ardından keklik avının nasıl yapıldığı, keklik avında kullanılan tüfek, fişek ve saçma numarası, şok seçimi ile karda keklik ve tavşan avı sırayla açılır. Son bölüm fişek, sezon ve yasak sorularını sıkça sorulanlar altında toplar.

Keklik Avı Nedir? Kınalı ve Çil Keklik Farkı

Keklik avı, yerde yaşayan ve kalkınca hızlı uçan keklik türlerinin, avcı tarafından kaldırılıp uçuş anında saçmalı fişekle avlandığı kanatlı av türüdür. Keklik avında iki tür öne çıkar: kınalı keklik ve çil keklik. İki tür görünüşü ve yaşadığı araziyle birbirinden ayrılır:

Arazi farkı avın biçimini de değiştirir: kınalı keklik avında avcı yamaç ve taşlık boyunca tırmanarak, çil keklik avında tarla ve çayır boyunca yürüyerek ilerler. Arazinin belirlediği bu yürüyüş, keklik avının nasıl yapıldığını da belirler.

Keklik Avı Nasıl Yapılır?

Keklik avı, avcının keklik sürüsünün bulunduğu araziyi yürüyerek taraması ve kalkan kuşa uçuş anında atış yapmasıyla yapılır. Av şu adımlarla ilerler:

1. Arazi seçimi: kınalı keklik için yamaç ve taşlık, çil keklik için tarla ve çayır belirlenir.
2. Tarama: avcılar araziyi aralıklı bir hat hâlinde yürür; köpekli avda pointer ve setter gibi av köpekleri kuşun yerini bulur.
3. Kalkış: keklik sürüsü yerden ani ve toplu kalkar, kuşlar alçak ve hızlı uçar.
4. Atış: atış yalnızca uçan kuşa ve arkası açıkça görülen hatta yapılır; arkası görülmeyen hareketli siluete atış yapılmaz.

Tuzak, ağ, ses cihazı, bağlı ya da kurak keklik ve dişi keklik sesiyle yapılan yöntemler bu yazıda anlatılmaz. Uçuş anında yapılan hızlı atış, keklik avında tüfek seçiminin temel ölçüsüdür.

Keklik Avında Hangi Tüfek Kullanılır?

Keklik avında çevik ve hızlı omuzlanan iki namlulu tüfek kullanılır; süperpoze ve yan yana çifte tüfekler kuş avlarında öne çıkan modellerdir. İki namlulu tüfek iki ayrı atış hakkı verir ve iki namluya farklı derecede şok takılır. Tek namlulu yarı otomatik tüfekte ise şok, avın mesafesine göre değiştirilir.

Kalibrede yaygın ölçü 12 kalibredir; 20 kalibre daha hafif çalışır ve daha az geri teper. Keklik avında avcı gün boyu yürüdüğü için tüfeğin ağırlığı ve dengesi yorgunluğu doğrudan belirler. Namlu boyu da aynı dengeye bağlıdır: ani kalkan kuşta hızlı savurma, açık arazide uzaklaşan kuşta düzgün takip öne çıkar. Namlu boyunun av türü ve araziyle eşleşmesi av tüfeğinde namlu boyu yazısında anlatılır. Tüfek seçildikten sonra atışın sonucunu fişek ve saçma numarası belirler.

Keklik Avında Kaç Numara Fişek Kullanılır?

Keklik avında küçük ve hızlı kanatlı av için üretilen saçmalı fişek kullanılır; saçma numarası, küçük ve hızlı hedefte çok sayıda küçük tane veren büyük numaralar yönünde seçilir. Saçma numarası ters çalışır: numara büyüdükçe tane küçülür ve fişek daha çok tane taşır, numara küçüldükçe tane irileşir.

Mesafe de numarayı değiştirir. Küçük taneler hızını uzun mesafede çabuk kaybeder; bu yüzden uzaktan kalkan ya da uzaklaşan kuşta daha iri taneye geçilir. Gramaj ise fişekteki saçmanın toplam ağırlığıdır ve numarayla birlikte okunur: aynı numarada gramaj arttıkça tane sayısı da geri tepme de artar. Av fişeklerinin genel kuralına göre sıcak havada hafif, soğuk ve rüzgarlı havada ağır gramajlı fişek tercih edilir.

Saçma numaralarının av türlerine göre karşılaştırması av fişeği numaraları yazısında verilir. Saçmalı fişekler gram ve numaraya göre av fişekleri kategorisinde listelenir. Saçma bulutunun hedefte ne kadar açılacağını ise şok belirler.

Keklik Avında Kaç Numara Şok Kullanılır?

Keklik avında şok numarası atış mesafesine göre seçilir: yakından kalkan kuşta saçmayı erken açan açık dereceli şok, uzaktan kalkan kuşta saçma demetini toplu taşıyan dar dereceli şok kullanılır. Şoklar silindir, çeyrek, yarım, üç çeyrek ve tam derecelerde üretilir.

Şok numarası, şokun üzerindeki yıldız ya da çentik işaretidir. Yıldızlı gösterimde tek yıldız tam şoku, beş yıldız silindiri gösterir; yıldız sayısı arttıkça şok açılır. Süperpoze ve çifte tüfekte iki namluya farklı derecede şok takılır: sürü kalktığında ilk atış daha açık, ikinci atış uzaklaşan kuşa daha dar şokla yapılır. Şok dereceleri ve takılması mobil şok nedir yazısında anlatılır. Mevsim ilerleyip zemin karla örtüldüğünde fişek ve donanım kararı yeniden ele alınır.

Karda Keklik Avı ve Keklik ile Tavşan Avı

Karda keklik avı, av döneminin soğuk günlerinde karla örtülü arazide yapılan keklik avıdır ve donanımda soğuk havanın kuralları uygulanır. Hava soğudukça barutun yanma hızı düşer; bu yüzden soğuk havada daha ağır gramajlı fişek tercih edilir. Karda, çamurda ve dikenli arazide yapılan uzun yürüyüş için su ve rüzgar geçirmeyen bot ve giysi kullanılır; bu donanım kara av malzemeleri yazısında sıralanır.

Keklik ve tavşan avı, arama sorgularında birlikte anılır; tavşan kekliğe göre iri bir avdır ve av fişekleri kategorisinde tavşan için iri ve ağır taneli 3 numara saçma gösterilir. Keklik ve tavşanın birlikte arandığı avda saçma numarası iki tür arasındaki irilik farkı gözetilerek seçilir. Keklik avıyla ilgili fişek, sezon ve yasak soruları aşağıda toplanır.

Sıkça Sorulanlar

Keklik avı için hangi fişek tercih edilir?

Keklik avı için tek bir fişek öne geçmez; tercih edilen fişek, saçma numarası, gramajı ve mevsimi birlikte avın koşuluna uyan saçmalı fişektir. Küçük ve hızlı kuşta büyük numaralı küçük tane, uzak atışta daha iri tane, soğuk havada daha ağır gramaj seçilir.

Keklik avı ne zaman açılıyor?

Keklik avının ne zaman açıldığı ve kapandığı, her av yılı için yayımlanan Merkez Av Komisyonu kararından öğrenilir; bu yazıda dönem bilgisi verilmez. Ava hazırlanan avcının sorduğu avcılık belgesi, avlanma izin kartı ve AVBİS kavramlarının farkı avcılık belgesi, avlanma izin kartı ve AVBİS arasındaki fark yazısında anlatılır.

Keklik avı yasak mı?

Keklik avının yasak ya da serbest olduğu, her av yılı için yayımlanan Merkez Av Komisyonu kararından okunur; karar avın hangi dönemde ve hangi yöntemle yapıldığını belirler. Bu yazı yasak ve serbest dönem bilgisi vermez, yalnızca keklik avında donanım seçimini anlatır.