Av Fişekleri
Av fişeği, yivsiz av tüfeğinde atılan; kovan, kapsül, barut, tapa ve saçma ya da tek kurşundan oluşan mühimmattır. Bu kategoride 12, 20 ve 36 kalibre av fişekleri saçmalı, şevrotin ve tek kurşun tipleriyle; 28, 30, 32, 33 ve 34 gram gramaj seçenekleriyle yer alır. Aşağıda sırasıyla av fişeği çeşitleri, kalibreler, gramaj ve saçma numarası, ava göre fişek seçimi, markalar, fiyatı belirleyen özellikler ve saklama koşulları anlatılır.
Av fişeği nedir?
Av fişeği, tüfeğin fişek yatağına yerleştirilen ve ateşlendiğinde saçmayı ya da tek kurşunu namludan iten tek parça mühimmattır. Kapsül ateşleme iğnesinin darbesiyle tutuşur ve barutu yakar. Barutun yanmasıyla oluşan basınç tapayı ve saçma yükünü namludan dışarı iter. Tapa, barut gazının saçmanın arasından kaçmasını engeller ve yükün namlu boyunca toplu ilerlemesini sağlar. Av fişeği ile mermi ve ses fişeği arasındaki fark mühimmat ve av fişeği farkı yazısında açıklanır.
Av fişeği çeşitleri nelerdir?
Av fişekleri, kovanın içindeki yükün yapısına göre üç ana türe ayrılır.
| Av fişeği çeşidi | Kovandaki yük | Kullanım alanı |
|---|---|---|
| Saçmalı av fişeği | Çok sayıda küçük saçma tanesi | Bıldırcın, keklik, üveyik, ördek gibi kuş avları; trap ve skeet |
| Şevrotin (buckshot) av fişeği | Az sayıda iri saçma (ör. 9 ya da 27 adet) | Yakın mesafe atışı; yaban domuzu avında kullanılamaz |
| Tek kurşun av fişeği | Tek parça kurşun çekirdek (slug) | Domuz avı, sürek avı |
Bunların dışında savunma fişekleri ve yalnızca ses çıkaran av tüfeği ses fişekleri de ayrı kategorilerde yer alır.
Domuz fişeği hangisidir?
Domuz fişeği, yaban domuzu avında kullanılan tek kurşun fişeğin halk arasındaki adıdır. 2026–2027 MAK kararı, yaban domuzu avında tek kurşunlu fişekler dışında başka fişek bulundurulmasını ve kullanılmasını yasaklar; bu nedenle şevrotin domuz avında kullanılamaz. Tek kurşun fişek tek parça ve ağır bir çekirdek taşır. Şevrotin fişek ise iri saçma taneleri taşır; içindeki tane sayısı ürün adında belirtilir (ör. 11/0 9 pellets). Şevrotin numaraları ve tane sayıları şevrotin nedir yazısında, domuz avında fişek seçimi ise domuz avı yazısında anlatılır.
Av fişeği kalibreleri nelerdir?
Av fişeği kalibreleri Türkiye’de yaygın olarak 12, 20 ve 36 kalibredir. Fişeğin kalibresi tüfeğin kalibresiyle aynı olmalıdır. Fişeğin kovan boyu da tüfeğin fişek yatağı uzunluğunu aşmamalıdır.
12 kalibre fişek kaç mm?
12 kalibre fişeğin atıldığı namlunun iç çapı yaklaşık 18,5 mm’dir. 12 kalibre, av fişeklerinde en geniş tip ve gramaj seçeneği sunan kalibredir. Saçmalı, şevrotin ve tek kurşun fişeklerin hepsi bu kalibrede bulunur. Bu kategorideki ürünlerin büyük bölümü 12 kalibredir. Uyumlu tüfekler 12 kalibre av tüfekleri sayfasındadır.
36 kalibre fişek nedir?
36 kalibre fişek, uluslararası adıyla .410 bore fişektir; namlu çapı yaklaşık 10,4 mm’dir. 12 ve 20 kalibreden daha az saçma yükü taşır ve geri tepmesi en düşük olan av fişeğidir. Lever action ve hafif şarjörlü tüfeklerde kullanılır. Saçmalı ve tek kurşun seçenekleri bulunur. Uyumlu tüfekler 36 kalibre av tüfekleri sayfasında, kalibrenin kullanım alanları ise 36 kalibre av tüfeği yazısında yer alır.
20 kalibre ile 12 kalibre fişek farkı nedir?
20 kalibre fişek, 12 kalibreye göre daha dar bir namluda atılır ve aynı tipte daha hafif bir saçma yükü taşır. 20 kalibre namlu iç çapı yaklaşık 15,6 mm’dir. İki fişek birbirinin yerine kullanılamaz. Hangi kalibrenin hangi ava uygun olduğu av tüfeği kalibresi yazısında karşılaştırılır.
Av fişeğinde gram ne demektir?
Av fişeğindeki gram, kovanın içindeki saçma yükünün ağırlığıdır. 28 gramlık bir fişekte 28 gram saçma bulunur. Gramaj arttıkça saçma tanesi sayısı artar; buna karşılık geri tepme de artar. Bu kategoride gramaja göre ayrılmış alt kategoriler vardır: 28 gram, 30 gram, 32 gram, 33 gram ve 34 gram av fişekleri. Gramaj seçimi av fişeği gramajı yazısında anlatılır.
Saçma numarası ne anlama gelir?
Saçma numarası, fişeğin içindeki saçma tanelerinin büyüklüğünü gösterir. Numara büyüdükçe tane küçülür. 3 numara saçma iri ve ağırdır, 9 veya 10 numara saçma ise incedir. İri saçma uzak mesafede ve iri kuşlarda, ince saçma yakın mesafede ve küçük kuşlarda kullanılır. Numara tablosu av fişeği numaraları yazısındadır. Kurşun ve çelik saçma arasındaki fark ise çelik saçma ve kurşun saçma yazısında açıklanır.
Magnum fişek her tüfekte atılır mı?
Hayır, magnum fişek yalnızca fişek yatağı bu kovan boyuna uygun tüfeklerde atılır. Standart 12 kalibre kovan 70 mm, magnum kovan 76 mm, süper magnum kovan ise 89 mm’dir. 70 mm yataklı bir tüfekte 76 mm magnum fişek kullanılmamalıdır. Tüfeğin yatak ölçüsü namlunun üzerinde yazar. Ayrıntılar fişek yatağı nedir yazısındadır.
Hangi av için hangi fişek seçilir?
Av fişeği seçimi avın türüne, atış mesafesine ve av sezonundaki hava koşullarına göre yapılır.
| Av | Fişek tipi | Gramaj | Saçma numarası |
|---|---|---|---|
| Bıldırcın avı ve üveyik avı | Saçmalı | 28–30 gram | İnce (9–11) |
| Keklik avı | Saçmalı | Atış mesafesine göre | Küçük taneli (yüksek numara) |
| Tahtalı avı ve ördek avı | Saçmalı | 32–34 gram | Kalın (3–5) |
| Domuz avı | Yalnızca tek kurşun (MAK kararı) | — | — |
Sezon başındaki sıcak günlerde hafif gramajlı ve ince saçmalı fişekler, sezon sonundaki soğuk günlerde ise ağır gramajlı ve iri saçmalı fişekler tercih edilir. Tüfeğin şoku da seçimi etkiler. Dar şok saçmayı uzağa toplu taşır, geniş şok ise yakında geniş bir dağılım verir. Şoklar mobil şok kategorisindedir. Fişek seçiminin bütün adımları ve av türüne göre şok seçimi av fişeği nasıl seçilir yazısında anlatılır.
Av fişeği markaları nelerdir?
Bu kategorideki av fişeği markaları yerli ve ithal üreticilerden oluşur. Yerli markalar arasında Sterling, Yaf, Zuber, Özkursan ve Mesco bulunur. İthal markalar arasında İtalyan B&P, RC ve Fiocchi, Amerikan Winchester, Remington ve Federal ile Alman Geco yer alır.
Aynı markanın farklı serileri farklı barut, tapa ve saçma yapısıyla üretilir. Bu nedenle fişek seçerken marka adına değil, ürün adındaki kalibre, gramaj ve saçma numarasına bakılmalıdır. Markaların hangi fişek tiplerinde ürün sunduğu av fişeği markaları yazısında karşılaştırılır.
Av fişeği fiyatlarını ne belirler?
Av fişeği fiyatlarını fişeğin tipi, gramajı, menşei, bileşen kalitesi ve alım miktarı belirler. Tek kurşun ve şevrotin fişekler, saçmalı fişeklere göre farklı bir üretim süreci gerektirir. Ağır gramajlı fişeklerde daha fazla saçma ve barut bulunur. İthal ve yerli fişekler arasında da bileşen farkı vardır.
En düşük birim fiyat çoğunlukla koli alımında elde edilir. Koli bazlı av fişekleri kategorisindeki ürünlerde kolideki fişek adedi ürün adında yazar (ör. 250 adet). Güncel fiyatlar her ürünün kartında yer alır ve listedeki fiyat filtresiyle sıralanabilir.
Av fişeği nasıl saklanır?
Av fişeği serin, kuru ve doğrudan güneş almayan bir yerde, orijinal kutusunda saklanır. Nem kapsülü ve barutu etkileyerek fişeğin geç ateşlenmesine ya da hiç ateşlenmemesine yol açabilir. Fişekler tüfekten ayrı, kilitli bir dolapta muhafaza edilmelidir. Muhafaza kuralları av tüfeği muhafazası ve silah kasası yazısında anlatılır.
Ses fişeği av tüfeğinde atılır mı?
Evet, 12 kalibre ses fişeği 12 kalibre av tüfeğinde atılabilir. Ses fişeğinde saçma bulunmaz, yalnızca ses ve gaz çıkar. 9 mm P.A.K. kurusıkı mermileri ise yalnızca kurusıkı tabancalar içindir. Bu mermiler av tüfeğinde ya da başka bir ateşli silahta kullanılmaz. Ayrıntılar ses fişeği nedir yazısında; kurusıkı mermileri ise kurusıkı mermileri ve ses fişekleri kategorisinde yer alır. Fişeklere uygun tüfekler av tüfekleri kategorisindedir.


